Flower and Ornamental Plants

fa اثرهای نانوکمپوزیت بر ویژگی‌های فنولوژیک و مورفو-فیزیولوژیک سوسن (Lilium LA Hybrid ‘Fangio’) در شرایط کم آبیاری Effects of nanocomposites on phenological and morpho-physiological traits of Lily (Lilium LA Hybrid ‘Fangio’) under deficit irrigation conditions تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">تنش کم‌آبی یکی از مهمترین تنش‌‌های نازیوا (غیر زیستی) است که رشد و نمو گیاهان زینتی را تحت تأثیر قرار می‌‌دهد. یکی از راهکارهای مدیریت رطوبت خاک و تحمل گل‌‌ها به تنش کم‌آبی، استفاده از فناوری نانو است. این پژوهش با هدف بررسی اثرهای کاربرد نانولوله‌های کربنی عامل‌دار بر تغییرات فنولوژیک، مورفولوژیک و فیزیولوژیک سوسن تحت شرایط مختلف آبیاری انجام گرفت. برای این منظور، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه کاملاً تصادفی با چهار تکرار در گلخانه پژوهشی دانشکده کشاورزی، دانشگاه ایلام در سال 1399 اجرا شد. فاکتورهای آزمایش شامل آبیاری در دو سطح (50 و 100% ظرفیت زراعی) و نانولوله‌‌های کربنی عامل‌دار شده با پلی‌وینیل پیرولیدون در سه سطح (صفر، 15 و 30 میلی‌‌گرم در لیتر) بودند. نتایج نشان داد که بیشترین میزان پایداری غشاء یاخته ای (9/59%) با کاربرد 30 میلی‌‌گرم بر لیتر نانو لوله‌‌های کربنی تحت شرایط آبیاری مطلوب به‌دست آمد که نسبت به شرایط بدون کاربرد نانو لوله‌های کربنی، افزایش 14% داشت. بیشترین مقدار رطوبت نسبی برگ (48/73%) با کاربرد 30 میلی‌‌گرم بر لیتر نانو لوله‌‌های کربنی و کمترین مقدار رطوبت نسبی برگ (62/64%) در تیمار بدون کاربرد نانو لوله‌های کربنی، به دست آمد. بیشترین تعداد غنچه سوسن (7 غنچه) در تیمار نانولوله‌‌های کربنی عامل‌دار با غلظت 30 میلی‌‌گرم بر لیتر تحت شرایط تنش کم‌آبی و کمترین تعداد غنچه سوسن (5 غنچه) در آبیاری مطلوب به‌دست آمد. تنش کم‌آبی موجب افزایش تعداد سوخک به‌میزان 7/55% در مقایسه با شرایط آبیاری مطلوب گردید. از طرفی با افزایش غلظت نانو لوله‌‌های کربنی به 30 میلی‌‌گرم بر لیتر، تعداد سوخک های سوسن به‌میزان 2/2 برابر افزایش یافت. همچنین با کاربرد 15 و 30 میلی‌گرم نانو لوله‌‌های کربنی تعداد ریشه ‌به‌ترتیب 8/22% و 3/25% در مقایسه با شاهد، افزایش یافت. بیشترین ماندگاری گل روی شاخه سوسن (13 روز) با کاربرد 30 میلی‌‌گرم بر لیتر نانو لوله‌‌های کربنی تحت شرایط آبیاری مطلوب و کمترین ماندگاری گل روی شاخه سوسن (6 روز) با عدم کاربرد نانو لوله‌های کربن تحت شرایط تنش کم‌آبی مشاهده شد. به‌طور کلی، آبیاری با نانو لوله‌‌های کربنی عامل‌دار (30 میلی گرم بر لیتر) مناسب‌ترین راهکار برای بهبود شاخص‌های فیزیولوژیک، تعداد غنچه، سوخک، ریشه و ماندگاری سوسن تحت شرایط تنش کم‌آبی است و یک روش قابل اجرا برای حفظ کیفیت شاخساره سوسن است.</div> <div style="text-align: justify;">The floriculture industry is one of the main branches of modern agriculture. On the other hand, water deficit stress is one of the most important abiotic stresses that affects the growth and development of ornamental plants. One of the solutions for managing soil moisture and tolerating flowers to water deficit stress is the use of nanotechnology. This study aimed to investigate the effects of using functionalized carbon nanotubes on changes in the phenology, morphology, and physiology of the Lilium under different irrigation conditions. For this purpose, a factorial experiment was conducted in a completely randomized design with four replications in the research greenhouse of the Faculty of Agriculture, Ilam University in 2020. The experimental factors included irrigation at two levels (50 and 100% of field capacity) and polyvinyl pyrrolidone-functionalized carbon nanotubes at three levels (0, 15, and 30 mg L-1). The results showed that the highest level of cell membrane stability (59.9%) was achieved with the application of 30 mg L-1 of carbon nanotubes under well-watered conditions, which was an increase of 14% compared to the control treatment. The highest leaf relative water content (73.48%) was achieved with the application of 30 mg L-1 of carbon nanotubes, and the lowest leaf relative water content (64.62%) was achieved in the treatment without the application of carbon nanotubes. The application of carbon nanotubes increased the dry weight of the Lilium shoot under both water-deficient and well-watered conditions. The highest number of Lilium florets (7 florets) was achieved in the treatment of functionalized carbon nanotubes with a concentration of 30 mg L-1 under water deficit stress conditions, and the lowest number of Lilium florets (5 florets) was achieved in well-watered conditions. Water deficit stress increased the number of bulblets by 55.7% compared to optimal irrigation conditions. On the other hand, increasing the concentration of carbon nanotubes to 30 mg L-1 increased the number of lily bulblets by 2.2 times. Also, using 15 and 30 mg of carbon nanotubes increased the number of roots by 22.8 and 25.3%, respectively, compared to not using them. The longest flower longevity on the plant (13 days) was observed with the application of 30 mg L-1 of carbon nanotubes under well-watered conditions, and the shortest flower longevity on lily branches (6 days) was observed with the application of no carbon nanotubes under water deficit stress conditions. In general, irrigation with functionalized carbon nanotubes (30 mg L-1) is the most appropriate solution for improving physiological indices, number of florets, bulblets, roots, and flower longevity of lily under water deficit stress conditions, and is a feasible method for maintaining the quality of lily shoots. </div> تنش خشکی, فناوری نانو, سوسن, ماده خشک, ماندگاری گل Drought stress, Dry matter, Flower longevity, Lilium, Nanotechnology 49 70 http://flowerjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-343-1&slc_lang=fa&sid=1 tahereh chameh طاهره چامه t_chameh@yahoo.com 10031947532846003964 10031947532846003964 Yes گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ایلام، ایلام Zeynab Roein زینب روئین z_roein@yahoo.com 10031947532846003965 10031947532846003965 No گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ایلام، ایلام